Εγκεφαλικό επεισόδιο

Το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι μια οξεία νευρολογική δυσλειτουργία αγγειακής αιτιολογίας που προκαλείται όταν η παροχή του αίματος σε μία περιοχή του εγκεφάλου σταματήσει, οπότε τα εγκεφαλικά κύτταρα που δεν παίρνουν οξυγόνο πεθαίνουν. Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να είναι ελαφρύ ή πολύ σοβαρό και τα αποτελέσματά του προσωρινά ή μόνιμα.
Παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου είναι:
•    Η υπέρταση
•    Κολπική μαρμαρυγή
•    Σακχαρώδης Διαβήτης
•    Αυξημένη χοληστερίνη
•    Κάπνισμα

eggefaliko
 Συμπτώματα
Αδυναμία, μουδιάσματα, παράλυση σε ένα μέρος του σώματος (πρόσωπο, χέρια, πόδια)
Δυσκολίες ομιλίας, κατανόησης, σύγχυση
Δυσκολίες όρασης (απώλεια ή μείωση της όρασης στο ένα ή και στα δύο μάτια)
Ζαλάδες, απώλεια ισορροπίας, δυσκολίες βαδίσματος, απώλεια συντονισμού των κινήσεων
Έντονος επίπονος πονοκέφαλος που εμφανίζεται ξαφνικά χωρίς να υπάρχει γνωστή αιτία
Σπασμούς – Πυρετός
Δυσκολία στην κίνηση της γλώσσας
Έντονη όσφρηση καμένου
 Προφυλάξεις
Παρακολουθείτε τακτικά την αρτηριακή πίεση. Η υψηλή πίεση αντίθετα με αυτό που πολλοί πιστεύουν μπορεί να μη δώσει κανένα σύμπτωμα όπως πχ κεφαλαλγία. Συνεχείς τιμές άνω των 150/90mmHg ανεξάρτητα ηλικίας ή φύλου χρειάζονται ρύθμιση. Πολύ σημαντική η τακτική σωματική άσκηση γύρω στα 30 λεπτά τις περισσότερες ημέρες της βδομάδας καθώς και η διατήρηση κανονικού σωματικού βάρους.
•    Διακόψτε το κάπνισμα
•    Τρώτε υγιεινά π.χ. χωρίς αλάτι και λιπαρά
•    Οι διαβητικοί πρέπει να ακολουθείτε τις οδηγίες του γιατρού  σχετικά με την ρύθμιση του σακχάρου αίματος.
•    Να γίνεται συχνός έλεγχος για τυχόν ύπαρξη κολπικής μαρμαρυγής η οποία ευθύνεται για το σχηματισμό θρόμβων που μπορούν να προκαλέσουν απόφραξη εγκεφαλικών αρτηριών και εγκεφαλικό επεισόδιο.
•    Σε περίπτωση που διαπιστώσετε ότι εμφανίζεται κάποιο από τα  συμπτώματα, όπως ξαφνική αδυναμία σε κάποιο άκρο ή σε μια πλευρά σώματος, αιφνίδια απώλεια όρασης, ζάλη ή κεφαλαλγία θα πρέπει να σας προβληματίσουν και να σας οδηγήσουν στο γιατρό σας.
egefa2Φυσικοθεραπεία
Ο βασικός στόχος της φυσικοθεραπείας στην αποκατάσταση των εγκεφαλικών επεισοδίων είναι η βελτίωση των κινητικών δυσλειτουργιών των ασθενών με σκοπό την ανεξαρτησία τους και την επανένταξη τους στο οικογενειακό και επαγγελματικό τους περιβάλλον. Τα προβλήματα που συνήθως παρουσιάζονται μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο είναι τα εξής
•    Αδυναμία (Ημιπάρεση) ή παράλυση στην μία πλευρά του σώματος η οποία μπορεί να είναι σε όλη την πλευρά ή μόνο στο πόδι ή το χέρι. Η αδυναμία ή παράλυση παρατηρείται στο αντίθετο τμήμα του σώματος από ότι είναι η βλάβη στον εγκέφαλο.
•    Σπαστικότητα, μυϊκή δυσκαμψία και επώδυνους μυϊκούς σπασμούς
•    Διαταραχές στην ισορροπία και την νευρομυική συναρμογή
•    Προβλήματα έκφρασης και κατανόησης του γραπτού και προφορικού λόγου
•    Άγνοια για την ύπαρξη του άλλου μισού του σώματος του
•    Πόνος
•    Προβλήματα μνήμης , σκέψης, προσοχής και εκμάθησης
•    Διαταραχές ούρησης και αφόδευσης
•    Κόπωση
•    Δυσκολία στον έλεγχο των συναισθημάτων
•    Κατάθλιψη
•    Δυσκολίες στην αυτοεξυπηρέτηση

Η  χρονική στιγμή έναρξης του προγράμματος αποκατάστασης παίζει σημαντικότατο ρόλο για μια επιτυχή παρέμβαση. Όσο πιο γρήγορα ξεκινήσει το πρόγραμμα αποκατάστασης ένας ασθενής τόσο μεγαλύτερες πιθανότητες έχει να επανάκτηση πλήρως τις δραστηριότητες του.
Πρέπει να τονισθεί ότι η φυσικοθεραπεία δεν στοχεύει στην θεραπεία των νεκρών νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου αλλά στην διόρθωση όσο είναι δυνατόν των νευρομυικών λειτουργιών του ασθενούς εκπαιδεύοντας άλλα τμήματα του εγκεφάλου και δραστηριοποίηση ικανοτήτων οι οποίες βρίσκονταν σε αχρηστία.
Η πορεία της αποκατάστασης ενός ασθενούς με εγκεφαλικό επεισόδιο δεν είναι ίδια για όλους τους ασθενείς. Για παράδειγμα ένας ασθενής μπορεί να μείνει για πάντα κλινήρης στο κρεβάτι λόγω του εγκεφαλικού επεισοδίου ή ένας άλλος να έχει πλήρη αποκατάσταση. Επίσης και ο χρόνος αποκατάστασης ποικίλει από ασθενή σε ασθενή. Για παράδειγμα, ένας ασθενής μπορεί να περπατήσει σε τρεις εβδομάδες ενώ ένας άλλος σε έξι μήνες. Οι διαφορές αυτές όπως έχει αναφερθεί, οφείλονται σε διάφορους παράγοντες με πρωτεύοντα την έκταση και το σημείο της βλάβης των νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου.
Η φυσικοθεραπευτική προσέγγιση στηρίζεται στην αναχαίτιση των παθολογικών πρότυπων κινήσεων που έχει ο ασθενής λόγω του επεισοδίου με σκοπό την διευκόλυνση φυσιολογικών πρότυπων κινήσεων.
Η σπαστικότητα η οποία αναπτύσσεται εμποδίζει την αρμονία των κινήσεων δυσκολεύοντας την λειτουργικότητα των μελών του σώματος . Η σπαστικότητα μπορεί να εμφανισθεί από το αρχικό στάδιο και μπορεί να είναι μικρού ή μεγάλου βαθμού.
Ο φυσικοθεραπευτής προσπαθεί να μειώσει τη σπαστικότητα εφαρμόζοντας διάφορες θέσεις και κινήσεις για να επανεκπαιδεύσει τον ασθενή σε φυσιολογικά πρότυπα κίνησης. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθούν ειδικοί νάρθηκες και κηδεμόνες με σκοπό τη διευκόλυνση του ασθενούς και την πρόληψη παραμορφώσεων των μελών του σώματος.
Πρωτεύοντα ρόλο αποτελεί η αναπνευστική φυσικοθεραπεία , με σκοπό
•    Τον βρογχικό καθαρισμό: απομάκρυνση των βρογχικών εγκρίσεων
•    Πλήρη  έκπτυξη  όλων των πνευμονικών πεδίων για αποφυγή αναπνευστικών επιπλοκών
•    Σωστή θέση και στάση στο κρεβάτι για την πρόληψη εισρόφησης
Επίσης ο φυσικοθεραπευτής εφαρμόζει παθητικές κινήσεις στα άνω και κάτω άκρα με σκοπό την διατήρηση της τροχιάς των αρθρώσεων.  Το πρόγραμμα της φυσικοθεραπείας εξαρτάται από την ικανότητα επικοινωνίας του ασθενή και την αντίδραση του ως προς το εγκεφαλικό επεισόδιο.
Έμφαση δίνεται σε ορισμένες θέσεις του άνω και κάτω άκρου με σκοπό την πρόληψη επιπλοκών που είναι συχνές μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο όπως το σύνδρομο του επώδυνου ώμου και την παραμόρφωση κάμψης του κάτω άκρου.
Ο φυσικοθεραπευτής εκπαιδεύει τον ασθενή στο να γυρίζει δεξιά και αριστερά με σκοπό να σηκωθεί ο ασθενής στην καθιστή θέση και να σταθεί μόνος του αφού πρώτα έχει εξασκήσει τον ασθενή σε αντιδράσεις ισορροπίας στην καθιστή θέση.
Στο φυσιοθεραπευτικό πρόγραμμα συμπεριλαμβάνονται και ασκήσεις του κάτω άκρου με σκοπό την προετοιμασία του ώστε να δεχθεί βάρος για την θεραπεία της βάδισης. Μεγάλη προσοχή χρειάζεται το άνω άκρο για να προληφθεί ο πόνος στον ώμο και να αποκτηθούν οι κινήσεις του βραχίονα.
Εν συνεχεία  ο φυσικοθεραπευτής στοχεύει στη επανεκπαίδευση της βάδισης καθώς και στην λειτουργική αποκατάσταση του άνω άκρου με έμφαση στις λεπτές κινήσεις του χεριού. Για να μπορέσει να βαδίσει ο ασθενής πρώτα πρέπει να έχει αποκτήσει ισορροπία στη όρθια θέση . Στη συνέχεια ο ασθενής εκπαιδεύεται στα διάφορα στάδια της βάδισης με πρόοδο του θεραπευτικού προγράμματος στο ανέβασμα και κατέβασμα σκάλας.